“Thứ này là… toán trù sao?”
Chiếc bàn tính vừa xuất hiện, quả nhiên khiến Thẩm Độ hứng thú.
Ông chắp tay sau lưng, chầm chậm bước tới gần, cúi xuống xem xét cẩn thận.
Khung gỗ hình chữ nhật, chia làm hai tầng—trên hẹp, dưới rộng. Dọc theo khung là những thanh tròn nhỏ, trên mỗi thanh xâu các hạt gỗ.
Những viên gỗ được mài nhẵn, bóng loáng, theo từng nhịp lướt của ngón tay thon nhỏ mà lăn đều trơn tru.
Lách cách… lách cách…
Tiếng gõ rất êm tai, như ngọc rơi khay ngọc.
Thẩm Độ quả là người thông tuệ. Dù chưa từng thấy vật này, nhưng vừa nhìn cách Vương Miên gẩy các hạt gỗ theo nhịp rất có quy tắc, ông liền đoán ra đại khái.
Nàng đang theo quy luật nhất định, tương ứng với các con số, để chuyển động các hạt gỗ.
Thẩm Độ vốn là đại gia trong giới thuật học, từ lâu đã quen với công cụ tính toán lưu hành trong Đại Ngu triều—toán trù, tức những thanh gỗ ngắn dài khác nhau, tượng trưng cho hàng đơn vị, hàng chục, vv.
Dùng toán trù để tính toán số học, cũng có thể coi là hình thái sơ khai của bàn tính.
Vì vậy, chỉ liếc một cái, ông đã đoán ra công dụng của món này.
“Tiên sinh nói không sai! Vật này là do A Miên cùng các tiên sinh trong viện Cách vật, cải tiến từ toán trù mà chế thành—gọi là bàn tính!”
Vương Hằng nghiêm túc trả lời, đặc biệt nhấn mạnh công lao của Vương Miên.
“Bàn tính sao?”
Thẩm Độ càng thêm hiếu kỳ.
Vương Hằng liền đẩy nhẹ Vương Miên: “A Miên, mau biểu diễn cho tiên sinh xem.”
“Nó rất dễ sử dụng, có thể nhanh chóng tính toán!”
Vừa nói, Vương Hằng vừa đưa ra vài bài toán—cộng trừ đơn vị, chục, đến cả phép nhân chia đơn giản.
Vương Miên: …Ở kiếp trước, mình học tính nhẩm với bàn tính khi còn tiểu học, chỉ vài năm thôi mà.
Đã hơn mười năm không dùng, giờ chỉ nhớ vài câu khẩu quyết, xử lý được mấy phép tính sơ cấp thôi.
Chứ nàng đâu phải đại sư tính nhẩm gì cho cam—muốn khai căn bậc hai bằng bàn tính? Đừng mơ!
Chỉ mong Cửu nương đừng tâng bốc quá đà, kẻo lật xe thì quê chết mất!
Vương Miên âm thầm cầu nguyện, tay vẫn không ngơi.
Vừa đọc đề toán, vừa lướt hạt bàn tính cực nhanh.
Gặp bài hơi khó, cô còn không nhịn được đọc thầm khẩu quyết:
“Lục khứ tứ tiến nhất…”
“Thất thoái nhất hoàn tam…”
Tiếng hạt bàn tính leng keng, khẩu quyết nhịp nhàng du dương.
Thẩm Độ khẽ động vành tai—càng nhìn càng thấy thú vị.
Ông lần đầu quay đầu nhìn thẳng vào Vương Miên: “Khẩu quyết này, là do ngươi tự nghĩ?”
Vương Miên vội vàng lắc đầu: “Không phải! Là, là trí tuệ của mọi người ạ!”
Nàng tuyệt không dám cướp công—không mặt dày đến mức nhận hết tâm huyết của các tiền nhân là của mình.
Huống hồ, nàng chỉ hiểu sơ sơ, không hề tinh thông.
Thật ra, với trình độ chỉ biết cộng trừ nhân chia cơ bản của nàng, e là còn không bằng Thẩm Độ!
Đúng thế—vị thiên tài thật sự này, nếu ông bắt đầu học từ hôm nay, chưa tới vài ngày có khi đã thông suốt bàn tính, thậm chí còn cải tiến hoặc nâng cao nữa.
Không chừng sau một thời gian nghiên cứu, Thẩm Độ sẽ thật sự làm được chuyện khai căn bậc hai bằng bàn tính.
Vương Miên chỉ đóng vai “ném gạch dắt ngọc”—như những gì nàng từng làm: đưa ra khung cơ bản, để người giỏi thật sự hoàn thiện nó.
Đông Sơn thư viện, từ thợ mộc đến y giả, từ tiên sinh đến học trò—đều là hậu thuẫn mạnh mẽ nhất cho các ý tưởng của Vương Miên.
“…Không tham công cũng tốt.”
Thẩm Độ nhìn ra sự chân thành trong mắt Vương Miên, khẽ cong khóe môi.
Cô nương này, xuất thân tuy thấp, nhưng phẩm tính không tồi.
Nghe Thẩm Độ khen Vương Miên, Vương Hằng liền tranh thủ “quảng bá” bạn thân mình:
“Tiên sinh, A Miên rất giỏi!”
“Không chỉ nấu ăn ngon, mà còn biết rất nhiều điều kỳ lạ.”
“Nàng hay nghĩ ra ý tưởng mới, mỗi lần đều khiến các thầy trò viện Cách vật phải kinh ngạc!”
“Chỉ trong hai ba năm, nhờ sáng kiến của A Miên và nỗ lực của mọi người, chúng ta đã làm ra bảo thuyền mới, còn cải tiến cả phương thức canh tác…”
Vương Hằng kể hết chiến tích của Vương Miên.
Ban đầu Thẩm Độ chỉ mỉm cười, nhưng nghe tới đoạn bảo thuyền, nét mặt ông lập tức nghiêm lại: “Bảo thuyền?”
Là người phương Nam, Thẩm Độ rất quen thuộc với dòng đại giang ấy.
Ông từng nhiều lần ngồi thuyền du ngoạn, hiểu rất rõ vai trò của thuyền trong vùng sông nước mênh mông.
Đặc biệt là hiện nay, Bắc địa đang tích cực chuẩn bị binh mã, lăm le Nam cảnh—nếu có thể nhờ bảo thuyền để vượt sông, thậm chí đánh thắng thủy sư phương Nam…
Trước đây Thẩm Độ dự tính, để Bắc địa chinh phục toàn bộ Nam cảnh, phải cần ba đến năm năm.
Nhưng nếu có bảo thuyền…
Ba năm? Không cần nữa!
“Có lẽ chỉ cần một hai năm nữa thôi!”
“Đúng vậy! Thuyền dài hơn ba trượng, chín cột buồm, mười hai cánh buồm, có thể chở hơn hai ngàn liễu.”
Vương Hằng gật đầu, khách quan thuật lại.
Kỳ thực, Vương Hằng cũng chưa có khái niệm trực quan gì về "bảo thuyền". Nàng chỉ biết vài con số nghe từ Vương Miên và Lâu Dục.
Nhưng với Thẩm Độ, người từng thấy qua đại giang và chiến thuyền lớn, con số hai ngàn liễu quả thực gây chấn động.
Hai ngàn liễu—tức là có thể chở được hơn hai ngàn thạch lương, nếu chở người thì cũng khoảng hai ngàn quân!
Nếu Bắc địa thực sự tiến công Nam cảnh, chỉ cần vài con thuyền này vượt sông, đã có thể chở vạn binh.
Lúc đó…
Thẩm Độ khép mắt lại, trong đầu ông đã hiện lên hình ảnh những con cự chu khổng lồ lướt trên đại giang, giống như những con quái vật, mang theo vô số Bắc địa thiết kỵ, tràn đến Kiến Khang như mây đen áp đỉnh.
“Đúng vậy! Bảo thuyền đã đóng xong, thế tử đại huynh cũng đã đích thân thị sát rồi!”
Tiếc rằng, sau khi xem xong, thế tử Dương Duệ liền đem bảo thuyền, xưởng đóng thuyền, lẫn thợ thủ công thu về hết.
Dù vậy, Dương Duệ cũng không lấy không.
Hắn đã tịch biên không biết bao nhiêu tài sản của các hào tộc, thế gia tại Ỷ Châu và dọc theo sông, trong tay có vô số kim ngân, ruộng tốt, cửa hiệu.
Từ đó, hắn chọn ra một phần, chia cho Lâu Dục và Vương Hằng—hai cổ đông lớn.
Còn Vương Miên, “tiểu kim khố” của nàng cũng phình to chóng mặt, tài sản đã đến mức thường dân khó mà tưởng tượng.
Giờ thì, bảo thuyền hai ngàn liễu đã có—và Dương Duệ biết cả rồi?
“Xong rồi! Nam cảnh xong thật rồi!”
Tia hy vọng cuối cùng trong lòng Thẩm Độ vụt tắt.
Bắc địa vốn đã binh mạnh tướng hùng, Nam cảnh chỉ còn đại giang là thiên hiểm duy nhất.
Giờ Dương Xung có bảo thuyền, lại huấn luyện thêm thủy binh—thiên hiểm cũng không còn!
“Tiên sinh, còn bàn tính này nữa, cũng là A Miên đề xuất đầu tiên!”
“Bàn tính có thể tính rất nhiều phép toán. Tiếc là A Miên và con đều không giỏi toán, mà tiên sinh thì giỏi nhất rồi—nếu ngài học được cách dùng bàn tính, nhất định sẽ phát huy hết công dụng!”
Vương Hằng nhân lúc Thẩm Độ vừa kinh sợ vì bảo thuyền, liền chuyển đề tài khéo léo sang bàn tính.
Nam cảnh sắp diệt, nếu Thẩm Độ muốn tiếp tục vinh quang tại Bắc địa, thì không thể chỉ sống bằng hào quang quá khứ.
Dạy học, nghiên cứu, viết sách lập thuyết, xây lại danh tiếng… chẳng phải rất tốt sao?
Và với thân phận cao quý như Thẩm Độ, đương nhiên không thể để Vương Miên dạy bàn tính cho mình một cách "trắng tay".
Đổi lại, Thẩm Độ nên ban cho nàng danh hiệu học trò của danh sĩ—một phần thưởng xứng đáng.
Tiểu tâm cơ của Vương Hằng, viết hết trên gương mặt.
Thẩm Độ liếc nàng một cái, lạnh lùng hừ hừ hai tiếng: “Tiểu hồ ly! Bản thân còn chưa nhập môn, đã tính kế tiên sinh rồi?”
“Tiên sinh, A Cửu không dám! Con chỉ thấy A Miên có thiên phú, còn lợi hại hơn con nhiều!”
“Ngài đã thu nhận con rồi, thêm một A Miên nữa thì có sao đâu ạ?”
Vương Hằng dựa vào tuổi nhỏ, bắt đầu giở trò làm nũng, nhõng nhẽo, túm lấy tay áo Thẩm Độ, thân tròn nhỏ như cái bánh xoay qua xoay lại:
“Tiên sinh nghĩ xem, A Miên biết làm bao nhiêu món ngon, ngài mà nhận nàng làm đồ đệ, thì ngày nào cũng được ăn món mới!”
Nhắc đến đồ ăn, Vương Hằng không nhịn được nuốt nước miếng một cái rõ ràng.
Thẩm Độ bị chọc cười—nhìn bộ dạng thèm ăn của nha đầu mập này, ông cũng… thấy đói.
“Tiểu nha đầu, ta thấy là chính con muốn ăn đồ A Miên nấu thì có!”
Tự thèm thì nói, kéo ông theo làm gì?
Nhưng mà—
Thẩm Độ không ham ăn, nhưng cũng không muốn chết đói.
Nghĩ đến hôm đó bên sông—thịt nướng, cháo nóng A Miên nấu quả thực khác hẳn đầu bếp nhà họ Lâu.
Lại thêm bàn tính, ông quả thực hơi hiếu kỳ.
Là một danh sĩ, Thẩm Độ tất nhiên không đích thân chế tạo công cụ như thợ thủ công, nhưng nếu là cải tiến công cụ, sáng tạo thuật toán… có lẽ ông có thể viết một bộ 《Toán Kinh》!
Viết sách lập thuyết—đối với nho sĩ mà nói, cám dỗ lớn thật đấy.
Cũng được thôi, Nam cảnh diệt vong đã định—ông vẫn cần tính kế cho gia tộc, học trò, thông gia…
Tạm thời ở lại huyện Hà Đông, thu vài học trò, làm ít học thuật, đợi đến khi thiên hạ nhất thống, nếu cơ thể khá hơn, ông sẽ lại xuất sơn một phen.
“Vương Miên, đúng không?”
Ánh mắt Thẩm Độ đã dừng lại trên người nàng.
“Tiên sinh, con là Vương Miên!”
Vương Miên ngẩng cao đầu, tự tin và kiêu hãnh toát ra từ tận xương cốt.
Thẩm Độ hơi nghiêm mắt—một tiểu nương nông hộ, lại có chút khí chất thế gia?
“Được rồi, sau này con đi theo A Cửu vậy.”
Thẩm Độ đã mở miệng, nhưng vẫn chưa chính thức thu nhận làm đệ tử.
Cùng lắm chỉ tính là “học trò”, chứ chưa phải “đệ tử”.
Vương Miên: …Hiểu rồi! Cũng như “ngoại môn” với “chính truyền” mà thôi.
Không là thân truyền đệ tử cũng không sao—có thể gọi Thẩm Độ là “tiên sinh”, ra ngoài cũng có thể ngẩng đầu!
…
Thẩm Độ đã định xong chuyện nhận học trò, nhưng chưa vội tổ chức lễ bái sư.
Ông nghỉ ngơi mấy hôm, Vương Miên dâng món ngon, Vương Hằng bầu bạn ăn cùng—mấy hôm nay ông ăn uống đủ đầy.
Thân thể không còn quá suy kiệt, sắc mặt đã khởi sắc đôi chút.
Lúc này, Thẩm Độ mới thân chinh tới hành doanh ven sông, yết kiến Dương Duệ.
Hai người đuổi lui tả hữu, không ai biết họ đã nói gì.
Lâu Dục thì không để tâm—vì hắn đang bận gửi quà cho Vương Hằng.
“Hộ vệ? Lại còn là nữ nhân?”
Vương Hằng nhìn hai cô gái trước mặt, hơi kinh ngạc.
A huynh vậy mà tặng nàng hai nữ hộ vệ?!
—