Ngày mồng hai tháng Chạp, Đại Lý Tự chính thức thăng đường xét án.
Chủ thẩm có ba vị: Đại Lý Tự khanh Nhan Dụ, Hình bộ Thượng thư Dương Ấn, cùng An Quốc công – Ngọc Thọ, do Hoàng thượng đích thân chỉ định.
Ngoài ra còn có mấy vị quan viên dự thính, Diêu Thái, Mã Trung đều có mặt.
Hai bên nha dịch vừa mới xếp hàng chỉnh tề thì thánh giá đã đến.
Mọi người vội vã đứng dậy nghênh tiếp.
Hoàng thượng bước vào nói: “Các khanh cứ việc thẩm tra, trẫm cũng muốn nghe.”
Thế là lập tức dựng lên một tấm bình phong, sau bình phong bố trí long ỷ, mời Hoàng thượng ngồi.
Đợi Hoàng thượng ngồi yên, lại bẩm báo đầy đủ, mới chính thức khai đường.
Lập tức truyền các nguyên cáo – mấy chục dân chạy nạn từ Lũng Tây vào đường.
Chỉ thấy một mảnh đen đặc quỳ đầy đất.
Nhan Dụ liền hỏi hai người cầm đầu: “Lý Bảo Trung, Trương Liên Cửu, hai người các ngươi tay cầm trạng giấy vào kinh, những điều ghi trong đó có đúng sự thật không?”
“Bẩm thanh thiên đại lão gia, dân đen chúng tôi không dám dối trá, quả thực là đường cùng, bất đắc dĩ mới phải tố cáo hoàng tử.” – Lý Bảo Trung đáp.
“Thanh thiên đại lão gia, xin ngài làm chủ cho chúng tôi! Năm nay vụ mùa vốn không khá, vừa vào đông lại gặp tuyết trắng tai hại, trâu bò dê lợn không chết vì đói thì cũng chết vì rét.
Nghe nói triều đình phái người tới, dân chúng cứ ngỡ cứu tinh đã đến. Nhưng qua mấy hôm liền phát hiện không phải vậy.
Phát gạo thì toàn là gạo mốc, gạo ăn được thì trộn lẫn cát. Mười nhà chưa có hai nhà được phát áo chống lạnh, vừa đói vừa rét, chết biết bao người.
Không chỉ vậy, còn có biết bao thiếu nữ bị bắt đi, nói là để hầu hạ Ngũ hoàng tử. Ai dám ngăn cản thì bị đánh đến tàn tật.
Chúng tôi không chịu nổi, gom góp trăm người đi kêu oan.
Kết quả bị vu cho là dân ác, suýt nữa bị đánh chết.” – Trương Liên Cửu đập đầu xuống đất.
Hai người dẫn đầu kể lể thê lương, những người theo sau cũng rền rĩ kêu oan, khóc lóc vang trời.
“SÁT THẦN!” – Dương Ấn vỗ mạnh mộc đường quát lớn – “Các ngươi nói những điều ấy có bằng chứng gì không? Nếu là vu cáo, là tội tru di cửu tộc đó!”
“Đại nhân, thân thể đầy thương tích của chúng tôi nếu không tính là bằng chứng, vậy xin triều đình phái người tới Lũng Tây điều tra.
Người chịu khổ không phải chỉ vài nhà, mà là hàng nghìn hàng vạn! Dám vào kinh cáo trạng, chúng tôi đã coi cái chết nhẹ tựa lông hồng.
Tội tru di cửu tộc quả là lớn, nhưng sống không nổi, chết cũng chẳng khác gì.” – Lý Bảo Trung bộ dạng liều mình.
“Bản quan hỏi các ngươi, vì sao không tố cáo tại Lũng Tây? Thái thú Lũng Tây – Thẩm Kính Chi chẳng lẽ không hay biết những việc này?” – Nhan Dụ hỏi.
“Nếu hắn ta muốn lo liệu, thì khi dân chúng cùng đường khổ sở ông ta đã phải ra tay rồi.” – Trương Liên Cửu lau nước mắt, “Hàng vạn bách tính giành giật mạng sống với Diêm Vương mà hắn cũng chỉ đứng nhìn. Hạng quan như thế có thể làm chủ cho chúng tôi sao?”
“Chẳng phải còn có quan viên Hộ bộ theo Ngũ hoàng tử đi cứu trợ hay sao?” Lúc này, An Quốc công Ngọc Thọ lên tiếng – “Có người như thế tất nhiên phải thẩm vấn cho rõ.”
“An Quốc công nói đúng. Người đâu, truyền Ngô Vạn Đoan lên!” – Nhan Dụ lập tức ra lệnh.
Ngô Vạn Đoan là một tiểu lại Hộ bộ, cùng cấp với Vương Thành.
Ngay từ đầu, ngoài việc xin lỗi, hắn không nói thêm gì. Nay bị áp giải thượng đường, vẫn kín miệng không hé nửa lời.
“Ngô Vạn Đoan, ngươi thân là quan lại triều đình, đứng trước công đường, cần phải khai thật. Nếu không chính là khi quân, sẽ bị xử hình!” – Dương Ấn vốn mang gương mặt lạnh lùng, lúc ở công đường càng khiến người ta rợn người.
“Các vị đại nhân, hạ quan chẳng qua là một kẻ tiểu lại, theo đoàn cứu trợ chỉ làm việc lặt vặt, chuyện lớn đâu có quyền can dự?” – Ngô Vạn Đoan than thở.
“Biết ngươi không làm chủ được, chỉ cần ngươi nói sự thật. Bọn dân Lũng Tây nói Ngũ hoàng tử cướp đoạt tiền lương, hiếp đáp dân đen, có đúng vậy chăng?” – Dương Ấn nói rồi đã rút ra lệnh hình.
Ý rất rõ: nếu còn quanh co, lập tức xử phạt.
“Hạ quan chỉ phụ trách ghi chép sổ sách, không đích thân đi cứu trợ, việc ấy thực sự không hay biết.” – Ngô Vạn Đoan cố sức né tránh.
Dương Ấn vung lệnh hình ném xuống, nha dịch lập tức xông lên, đè Ngô Vạn Đoan xuống đánh roi.
Ngô Vạn Đoan lúc đầu còn chịu đựng, về sau không gắng nổi, vừa khóc vừa gào: “Hạ quan đã từng can gián, nhưng thân phận thấp hèn, nào dám nói lại lần nữa?!”
Ý trong lời rõ ràng, Ngũ hoàng tử quả có hành vi bất chính.
Đang muốn hỏi kỹ hơn, nha dịch thi hành hình phạt bẩm: “Đại nhân, người này chịu không nổi, đã ngất đi rồi.”
Dương Ấn liền cùng hai vị đồng thẩm thương lượng, cho mang Ngô Vạn Đoan lui xuống nghỉ tạm.
Lúc này ngoài công đường có người đánh trống báo oan.
Ngọc Thọ nói: “Lại có ai tới kêu oan? Có liên quan đến vụ này chăng?”
Lập tức sai người ra hỏi. Kẻ được phái đi trở vào bẩm: “Là dân phụ Vương Bạch thị, tự xưng phu quân là Vương Thành bị oan, có liên hệ đến vụ án Lũng Tây, nên đến cáo trạng.”
“Bổn vương nhớ rồi, Vương Thành chẳng phải cũng là người của Hộ hộ cùng đi cứu trợ Lũng Tây sao?” – Ngọc Thọ nói – “Nếu vậy thì truyền người vào.”
Lúc này, trong điện không ít người sắc mặt khẽ biến. Diêu Thái, Mã Trung đều liếc nhìn công đường, ánh mắt chạm nhau với Nhan Dụ và Dương Ấn rồi lại tách ra.
Vương đại nương mặc đồ tang bước vào, phu quân nàng– Vương Thành – mới mất chưa đầy nửa tháng, tang phục vẫn chưa thể cởi.
“Dân phụ Vương Bạch thị, nay vì phu kêu oan.” – Vương đại nương quỳ xuống, dâng lên một phong trạng thư – “Phu quân dân phụ – Vương Thành – theo Ngũ hoàng tử đi Lũng Tây cứu tế, không lâu sau đó bị đồng liêu mời đi uống rượu, về nhà u sầu không vui, ba ngày sau tự tận.
Trước khi chết để lại hai phong thư, trong thư ghi rõ nguyên nhân bị bức ép mà phải tự vẫn.
Viên ngoại lang Hộ hộ – Hà Văn Chiêu – mời phu quân dân phụ đi uống rượu, lấy lời ngon tiếng ngọt dụ dỗ, lại dọa dẫm, ép phu quân dân phụ cùng nhau vu cáo Ngũ hoàng tử.
Phu quân dân phụ không muốn làm điều bất nhân bất nghĩa, cũng không dám chống đối công khai.
Chẳng qua Hà Văn Chiêu nói, sau lưng hắn có chỗ dựa lớn, đến cả hoàng tử cũng không xem ra gì.
Ngày hôm ấy, thị lang Lại bộ – Hồ Sách – cũng có mặt, hứa hẹn quan tước cùng bạc vàng.
Chi tiết đều ghi trong thư, xin các vị đại nhân xem xét.”
Nha dịch trình thư lên, ba vị chủ thẩm thay nhau xem.
Sau đó, Thương Khải Ngôn từ sau bình phong bước ra, đem thư dâng cho Hoàng thượng xem.
“Vương Bạch thị, đã có thư này, sao không tố cáo sớm?” – Dương Ấn lạnh giọng hỏi – “Ngươi nói phu quân ngươi sợ liên lụy người thân nên tự tận, đã không sợ chết, sao lại sợ làm chứng?”
“Phải đó! Ngươi bảo hắn sợ vạ lây nên tự sát, thế sao còn để lại di thư? Chẳng phải sợ rước họa vào thân hay sao?
Ngươi nói trước nói sau bất nhất, ta thấy thư này tám phần là giả.” – Nhan Dụ cũng nói.
“Phu quân dân phụ không muốn làm chứng giả, đã đủ chứng minh chàng không phải hạng người đồng lõa với kẻ ác. Không muốn liên lụy người nhà cũng là thật tâm.
Thế nhưng chàng vẫn còn lương tâm, hy vọng dân phụ có thể gặp người chính trực, công bằng, nên mới để lại bức thư này.” – Vương đại nương biện bạch – “Dân phụ tuy là phụ nhân không học vấn, nhưng cũng biết hai chữ trung nghĩa viết thế nào.
Nay đã an bài xong cho mẫu thân chồng và hài tử, dân phụ một mình đứng ra tố cáo, không muốn trái với lương tâm, cũng không muốn để phu quân chết không nhắm mắt.”